|
GENEL BİLGİLER
KOLEKSİYONUN NİTELİK VE NİCELİĞİ:
Türk Dil Kurumunun amacına ve Kurultaylarda saptanan çalışma programlarına göre gelişen kütüphane koleksiyonu, "Genel Danışma Kaynakları Bölümü" ve "Uzmanlık Bölümü" olmak üzere iki ana bölüme ayrılmıştır.
I.Genel Danışma Kaynakları Bölümü: Bu bölüm genel ve özel konulu ansiklopedileri yanı sıra, Köktürkçeden Türkiye Türkçesine değin Türk dil ve lehçeleriyle ilgili değişik sözlükleri; çeşitli yabancı dillerin bir veya iki dilli sözlüklerini kapsamaktadır. Bu bölümde ayrıca, Alman, İngiliz, Amerikan, Fransız, İtalyan, Macar ve Rus dillerinin en büyük köken bilimsel ansiklopedilerinin eski ve yeni baskıları bulunmaktadır. Klâsik Çağ, tarih öncesi, bilim ve teknoloji, sanat, edebiyat, coğrafya ve biyografi gibi uzmanlık ansiklopedileri de bu bölümde yer almaktadır.
II.Uzmanlık Bölümü
A. Filoloji Bölümü: Kütüphanede genel dil bilimi (ses bilimi, biçim bilimi, anlam bilimi, dil felsefesi, dil coğrafyası vb.) geniş bir ölçüde bu bölümde temsil edilmiştir. Türkoloji, İndo-Germanistik, Semitistik alanlarında tam koleksiyonların yer aldığı bu bölümde ayrıca, İndo-Germanistiğin her dalından ana yapıtlar ve Grundriss der Indo-Arischen Philologie, Grundriss der Gemanischen Philologie, Grundriss der Slavissschen Philologie gibi büyük koleksiyonlar, Hint dillerini kapsayan büyük Linguistic Survey of India gibi değerli eserler bulunmaktadır. Kitaplığın bilimsel bir özelliği de Çarlık Rusyasında ve Sovyetler Birliğinde basılmış olan Türkoloji alanındaki dil bilgisi ve dil incelemelerine yönelik bütün değerli çalışmalara sahip olmasıdır.
B. Yazma Eserler Bölümü: Basma eserlerde olduğu gibi el yazması eserler de Türk Dil Kurumu Kütüphanesine kazandırılırken büyük bir özen gösterilmiş; yalnızca Türk dili ve edebiyatı alanlarında çalışanların yararlanacakları bir koleksiyon oluşturmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan Türk Dil Kurumu Kütüphanesi Yazma Eserler koleksiyonu yazma eser kütüphanelerinin koleksiyonlarından birkaç yönden farklıdır. Bu koleksiyonun başlıca özelliği sahip olduğu eserlerin dilidir. Yazma eser kütüphanelerinde büyük bir çoğunlukla Arap diliyle yazılmış eserler başta gelirken Türk Dil Kurumu dermesinde ise Arapça ve Farsça kitaplar çok az yer tutmakta, Türkçe eserler ilk sırada gelmektedir.
Türk Dil Kurumu yazmaları; genellikle on beşinci, on altıncı yüzyıllarda yazılmış eserlerdir. Sayıca çok az olmakla birlikte aralarında Selçuklu dönemi yazmaları da vardır. Bu arada Muganni, Edincikli Ravzî gibi kaynaklarda adlarına rastlayamadığımız şairlerin eserleri, "Ahmed Rıdvan Bey Divânı" gibi nüshaları az bulunan kitaplar da dermeyi değerlendirmektedir. "Ahterî-i Kebir" gibi çok bulunan bir sözlüğün 952 H. (1545 M.) de bizzat sözlük sahibinin el yazısıyla yazılmış nüshası da derme içindedir. Çelebi Mehmed için dilimize çevrilen "Kâmilü't-Ta'bir" adlı rüya yorumu kitabı yalnız konusuyla değil, özellikle dil bakımından da önemlidir.
1999 yılında yazmaların basılı bir kataloğu hazırlanmıştır. Ayrıca, Kütüphanedeki yazmaların tamamı mikrofilme çekilmiş durumdadır.
C. Dergi Bölümü: Türkoloji ile yakından veya uzaktan ilgili yerli ve yabancı dergilerin önemli olanları bu bölümde yer almaktadır. Bunlardan bazıları: Servet-i Fünun, Millî Tetebbular, Türkiyat Mecmuası, Language, Journal of the Linguistic Society of America, The Journal of Philology, Journal de la Société Finno-Ougrienne, Memoires de la Société Finno-Ougrienne, Die Welt des Islams, Asia Major, Orientalistische Literaturzeitung, Ungarische Jahrbücher, Ural-Altaische Jahrbücher, Acta Orientalia, Acta Linguistica, Studia Orientalia, Orbis, Oriens, Bulgarski Ezik, Archiv Orientalini, Jivaya Starina, İzvestiya Akademii Nauk SSSR vb.
Ç. Etüd Bölümü: Bu koleksiyonda Türk Dil Kurumunu ilgilendiren konular üzerine yapılmış fakat basılmamış çalışma ve çeviriler bulunmaktadır. Bu bölümde yer alan araştırma ve çevirilerden Kurum çalışmalarında yararlanılmaktadır.
D. Dil, Edebiyat Bölümleri: Bu bölümlerde dil çalışmalarına yardımcı olmak üzere çeşitli konulardaki bilimsel eserler, romanlar ve şiir kitapları bulunmaktadır.
E. TDK Bölümü: Bu bölümde Kurumca yayımlanan eserler yer almıştır.
F. Atatürk Bölümü: Atatürk'le ilgili yurt dışı ve yurt içinden seçilen eserler toplanmıştır.
G. Ödül Bölümü: 1955 yılından bu yana Kurumun dil ödülü verdiği eserler bu bölümde toplanmıştır.
2007 yılı sonu itibarıyla koleksiyonun sayısal durumu şöyledir:
Kütüphanemizde 37.445 adet kitap, 460 adet kitap dışı materyal, 8.948 adet süreli yayın bulunmaktadır.
Türk Dil Kurumu Kütüphanesi, tamamının yayın bilgileri bilgisayar ortamına aktarılmış, şu anki toplam sayısı 47.519'u bulan eseri kapsayan değerli koleksiyonu ile özel konulu araştırma kütüphaneleri arasında seçkin bir yere sahiptir.
|
